سردرود پایتخت تابلوفرش جهان

سردرود پایتخت تابلوفرش جهان سردرود زیبای 3000 ساله سرزمینی با غنای تمدن و فرهنگی که هنوز برای بسیاری از ایرانیان ناشناخته است. ما در این سایت سعی داریم به حد توان در شناساندن همه ابعاد این شهر تلاش کنیم. تا چه از دست برآید و چه مقبول بیفتد. گروه اینترنتی پویا tag:http://sardaree.mihanblog.com 2012-02-23T13:24:39+01:00 mihanblog.com درباره سردرود 2010-02-01T07:23:03+01:00 2010-02-01T07:23:03+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/8 گروه اینترنتی پویا

تبلیغات شما در این مکان ساختار شهری تاسیس شهرداری سردرود به سال  1336 بر می گردد.  با آغاز تحولات جدید تقسیمات كشوری ،در زمان استانداری        « عباسعلی گلشائیان »  از سوی دولت وقت و استانداری آذربایجان شرقی ، سردرود به شهر ارتقاء درجه یافته و دارای ساختار شهری شده است. این شهر در حال حاضر با دارا بودن غالب امکانات شهری ، از درجه 6 شهرداری ها برخوردار بوده و نزدیک ترین نقطه شهری به مرکز استان محسوب گردیده و جزو شهرهای شهرستان تبریز و بخشداری

تبلیغات شما در این مکان

ساختار شهری

تاسیس شهرداری سردرود به سال 1336 بر می گردد. با آغاز تحولات جدید تقسیمات كشوری ،در زمان استانداری « عباسعلی گلشائیان » از سوی دولت وقت و استانداری آذربایجان شرقی ، سردرود به شهر ارتقاء درجه یافته و دارای ساختار شهری شده است. این شهر در حال حاضر با دارا بودن غالب امکانات شهری ، از درجه 6 شهرداری ها برخوردار بوده و نزدیک ترین نقطه شهری به مرکز استان محسوب گردیده و جزو شهرهای شهرستان تبریز و بخشداری مرکزی آن به شمار می رود.

قدمت و پیشینه

برطبق اسناد و شواهد موجود ، قدمت و پیشینه سردرود به هزاره اول قبل از میلاد می رسد. وجود اشیاء و آثار به جا مانده از دوره های گذشته نشانگر حداقل قدمت و پیشینه سه هزار ساله آن است. این منطقه در ادوار مختلف ، شاهد حوادث تلخ طبیعی و نیز اجتماعی بوده و در این راه متحمل لطمات و خسارات بسیاری شده است.

وجه تسمیه

به باور و عقیده مورخان ، نام این شهر برگرفته از نام بانی آن یعنی ساردور یا سَردور دوّم از پادشاهان اورارتو ( هزاره اول قبل از میلاد ) بوده كه به مرور زمان تغییرات آوائی پیدا كرده و به شكل كنونی «سَردَری» یا « سردرود » درآمده است. برخیها را نیز باور بر این است که نام این شهر تشکیل یافته از دو کلمه « سرد » و « ری » است که ری منشا گرفته از لغات مادها به معنی رودخانه و چشمه بوده و سردری در معنا و مفهوم همان سردرود است.

مطالب از مقصود سامع

]]> معرفی سردرود 2010-02-01T07:12:42+01:00 2010-02-01T07:12:42+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/4 گروه اینترنتی پویا

سردرود اطلاعات کلینام رسمی:سردرودکشور:ایران استان:آذربایجان شرقیشهرستان:تبریز بخش:بخش مرکزی نام محلی:سردری سال شهرشدن:۱۳۳۶ خورشیدی مردم جمعیت۲۴٬۸۵۳ نفر زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی مذهب:شیعه جغرافیای طبیعی ارتفاع از سطح دریا:۱۳۹۰ متر اطلاعات شهری شهردار:طالب‌نژاد ره‌آورد:قالی پیش‌شماره تلفنی:0411

سردرود

اطلاعات کلی
نام رسمی:سردرود
کشور:ایران
استان:آذربایجان شرقی
شهرستان:تبریز

بخش:بخش مرکزی

نام محلی:سردری

سال شهرشدن:۱۳۳۶ خورشیدی

مردم

جمعیت۲۴٬۸۵۳ نفر

زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی

مذهب:شیعه

جغرافیای طبیعی

ارتفاع از سطح دریا:۱۳۹۰ متر

اطلاعات شهری

شهردار:طالب‌نژاد

ره‌آورد:قالی

پیش‌شماره تلفنی:0411
]]> گلچینی از زیباترین تابلوفرش های سردرود 2010-01-31T18:30:53+01:00 2010-01-31T18:30:53+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/18 گروه اینترنتی پویا

]]> سردرود در ویکی پدیا 2010-01-20T07:00:24+01:00 2010-01-20T07:00:24+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/2 گروه اینترنتی پویا

سَردْرود‌ یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان تبریز واقع شده‌است. طبق آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته‌است، این شهر با جمعیتی بالغ بر ۲۴٬۸۵۳ نفر، دومین شهر پرجمعیت شهرستان تبریز و یازدهمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.  نام محلی این شهر، سَردَری است. در سال‌های اخیر با توجه به گسترش محدوده کلان‌شهر تبریز و نزدیک‌شدن آن به این شهر، طرح تبدیل شهر سردرود به یکی از مناطق تبریز در دستور کار مسئولین استانی و کشوری قرار گرفته‌است،

نام محلی این شهر، سَردَری است. در سال‌های اخیر با توجه به گسترش محدوده کلان‌شهر تبریز و نزدیک‌شدن آن به این شهر، طرح تبدیل شهر سردرود به یکی از مناطق تبریز در دستور کار مسئولین استانی و کشوری قرار گرفته‌است، ولی تاکنون این طرح عملی نشده‌است.

این شهر دارای باغ‌های بسیار زیبا و پرمحصول می‌باشد که یکی از میوه‌های معروف آن که محصول همین باغ‌ها است، گوجه سبز می‌باشد. پارک جنگلی مره‌خونی نیز از گردشگاه‌های بسیار زیبا و دیدنی این شهر است.

]]> باغات سردرود 2009-12-30T02:57:29+01:00 2009-12-30T02:57:29+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/16 گروه اینترنتی پویا

]]> سوغاتی ها، میوها و غذاهای سنتی سردرود 2009-12-30T01:22:51+01:00 2009-12-30T01:22:51+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/17 گروه اینترنتی پویا

سوغاتی ها، میوها و غذاهای سنتی سردرود      امروزه شهره سردرود با میوه ها، باغها ،گوشت قرمز و آثاری از فرشهای هنری اش به عنوان سوغاتی مورد نظر مسافران این شهر است . انگور ، هلو ، آلوچه ، گیلاس ، زرد آلو ، گلابی ، بادام ، گردو ، شفتالو ، آلبالو و ... به عنوان میوه های فصلی این شهر محسوب می شود . شهر سردرود به عالت دارا بودن آب و هوای مساعد امكان پرورش انواع میوه ها را برای باغات این شهر میسر كرده است . انواع آش ، انواع دلمه ، كوكو، كوفته ، آبگوشت ، تاس كباب ، خاگینه ،

سوغاتی ها، میوها و غذاهای سنتی سردرود

امروزه شهره سردرود با میوه ها، باغها ،گوشت قرمز و آثاری از فرشهای هنری اش به عنوان سوغاتی مورد نظر مسافران این شهر است .
انگور ، هلو ، آلوچه ، گیلاس ، زرد آلو ، گلابی ، بادام ، گردو ، شفتالو ، آلبالو و ... به عنوان میوه های فصلی این شهر محسوب می شود . شهر سردرود به عالت دارا بودن آب و هوای مساعد امكان پرورش انواع میوه ها را برای باغات این شهر میسر كرده است .
انواع آش ، انواع دلمه ، كوكو، كوفته ، آبگوشت ، تاس كباب ، خاگینه ، یتیم چه ، كله جوش ، شوربا و ... نیز به عنوان غذاهی سنتی این شهر مشهور می باشد .

]]> زردآلوی تبرزه سردرود 2009-04-02T11:37:23+01:00 2009-04-02T11:37:23+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/11 گروه اینترنتی پویا

زردآلوی تبرزه  یکی از بی نظیر از محصولات بی نظیر سردرود می باشد که در بازارهای جهانی محبوبیت فراوانی دارد و با یکبار خوردن مزه آن برای یک عمر در خاطره باقی می ماند. عکس از محمود افسر دلیر

زردآلوی تبرزه یکی از بی نظیر از محصولات بی نظیر سردرود می باشد که در بازارهای جهانی محبوبیت فراوانی دارد و با یکبار خوردن مزه آن برای یک عمر در خاطره باقی می ماند.

عکس از محمود افسر دلیر

]]> مشاهیر 2009-04-02T11:32:57+01:00 2009-04-02T11:32:57+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/10 گروه اینترنتی پویا

سردرود به عنوان یك شهر تاریخی و كهن ، خاستگاه بسیاری از بزرگان علم ، ادب، هنر و مبارزه بوده است كه از آن میان می‌توان به: علامه میرزا علی علیاری (1327- 1236 ه.ق / فقیه ، مجتهد ، ادیب ) ، علامه شیخ حسن موالی ( 1340- 1264 ه. ش / عالم عارف ، مجتهد ، نویسنده ) ، حسین خان باغبان 1287 – 1250 ه. ش / پرچمدار مشروطه )

محمد شریف فائقی ( 1354 – 1276 ه. ش / بنیانگذار مدارس نوین سردرود ) ، جعفر پاکدست ( 1310 ش / هنرمند و طراح بزرگترین فرش دنیا) ، ابراهیم فائقی ( 1377 – 1314 ه.ش / نویسنده و محقق ) ، کاظم فائقی ( 1312 ش / نویسنده و مترجم) ، محمد صحتی ( 1343 ش/ نویسنده ، محقق و عاشورا پژوه ) و ... اشاره كرد.

مطالب از مقصود سامع

به کوشش محمود افسر دلیر سردرود
]]> آثار و ابنیة تاریخی 2009-04-02T11:31:30+01:00 2009-04-02T11:31:30+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/9 گروه اینترنتی پویا

از جمله آثار و ابنیة تاریخی این شهر می‌توان به طور اختصار به: قلعة سردرود مربوط به هزاره اول قبل از میلاد، متعلق به دوره پادشاهان اورارتو ( تحت عناوین : ساردور قالاسی ، قلعه سلاسل ، قلعه سلسائیل ، نارین قلعه ) با شماره 6171 ثبت  در فهرست آثار ملی كشور  ، مقبره و مزار محمد بن یحیی معروف به  مقبره سلطان پیر  با شماره ثبت  17505 پیر ( اوایل قرن هشتم ه.ق ، متوفی به سال 715 هجری قمری )  ، پل قدیمی ( كوهنه كورپو / پیش از میلاد و قرون گذشته ) با شماره ثبت 17492 ، مقبره پ

از جمله آثار و ابنیة تاریخی این شهر می‌توان به طور اختصار به: قلعة سردرود مربوط به هزاره اول قبل از میلاد، متعلق به دوره پادشاهان اورارتو ( تحت عناوین : ساردور قالاسی ، قلعه سلاسل ، قلعه سلسائیل ، نارین قلعه ) با شماره 6171 ثبت در فهرست آثار ملی كشور ، مقبره و مزار محمد بن یحیی معروف به مقبره سلطان پیر با شماره ثبت 17505 پیر ( اوایل قرن هشتم ه.ق ، متوفی به سال 715 هجری قمری ) ، پل قدیمی ( كوهنه كورپو / پیش از میلاد و قرون گذشته ) با شماره ثبت 17492 ، مقبره پیربابا به شماره ثبت 18914 و مزار قیس ( مشهور به امام زاده / متعلق به قرن اول هجری)، آسیابهای آبی ، كاروانسراها ، گرمابه‌ها و محلّات قدیمی اشاره كرد.

مطالب از مقصود سامع

به کوشش محمود افسر دلیر سردرود

]]> سردرود مهد هنر تابلوفرش جهان 2009-04-02T11:21:22+01:00 2009-04-02T11:21:22+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/7 گروه اینترنتی پویا

قدمت و پیشینه قالیبافی در سردرود ( بیشتر تابلو بافی )

سردرود بعنوان یكی از شهرها و مراكز مهم و به تعبیری درجه اول قالیبافی ایران و آذربایجان مطرح بوده و است. امروزه نام و آوازه فرشهای هنری این شهر ، حصار مرزها را درنوردیده و جهانی گشته است. شاید كمتر كسی در عالم هنر قالیبافی ، نام سردرود را نشنیده باشد به بیان دیگر این شهر با قالیها و تابلوهای هنری خود ، نام آشنای دوستداران هنر قالیبافی در سراسر جهان است. در این شهر چنان هنرمندانی زندگی می كنند كه اگر بگوئیم آفریده گاران زمینی اند حرفی به گزاف نگفته و ادعای بدون دلیل و مدرك نكرده ایم . دستان هنرمند و اندیشه باذوق هنرمندان سردرود ، چنان با احساس و زیبا به خلق آثار هنری می پردازند كه گاهی پذیرش و درك چگونگی خلق آنها مشكل می شود. هنرمندان فرش سردرود آفریدگان هنر فرش اند.

در این شهر علاوه بر بافت و تولید فرشهای معمولی در ابعاد و اندازه های مختلف ، قالیهای حجمی, برجسته، دو رویه ، دو فرش در یك فرش با رجشمار متفاوت – كه صرفاً جنبه هنری دارند- نیز بافته می شود.

در خصوص قدمت و پیشینه فرش سردرود ، حرف و حدیثهای بسیاری وجود دارد ، برابر برخی گفته ها ، تاریخ و پیشینه قالی این شهر به قرون گذشته می رسد. مطابق برخی اقوال ، فرشی در یكی از موزه های روسیه نگهداری می شود كه متعلق به این شهر در سده های گذشته می باشد ،

اما قالیهای كنونی سردرود دارای تاریخچه حدود یكصد ساله است. طبق تحقیقات بعمل آمده ، قالیبافی در دهه های گذشته نخستین بار توسط « محمود آقا حكیم » وارد زندگی اهالی سردرود شده است و بعد از آن توسط افراد دیگری مانند حاج میر باقر اسحقی ، كربلا عباسعلی مقیمی ، اعلاباف و … پیگیری و گسترش یافته است. در دهه های گذشته بیشتر كار بافت قالی، در كارگاههای بزرگ و به صورت دسته جمعی صورت می گرفت و كمتر كسی كارگاه شخصی و انفرادی داشت.

كارگاههای قدیمی

از جمله كارگاههای قدیمی قالیبافی در سردرود می توان به اختصار به كارگاههای زیر اشاره كرد :

كارگاه محمود آقا حكیم ، واقع در كوچه مقصودیه ( دره كوچه سی ) ، عباسعلی مقیمی وحاج سید رضا حسینی ، در محله القلندیس ( آلان دیز محله سی ) ، عباسعلی اعلاباف در كاروانسرای حاج فرج نرسیده به پل ، حاج رحیم و حاج محمد نصرا… زاده در سنگستان ،حاج جبار زایر در كوچه آسیاب ( هفت كچل ، دگیرمان باغی ) ، حاج محمد واعظی در كوچه سلطان پیر ( یوخاری كوچه ) ، ابراهیم اعلاباف سردرودی در كوچه مسجد ( مچید كوچه سی ) ، ابراهیم خلیل آدمی در سنگستان ، محمد شریف فائقی در كوچه خانباغی ، حاج محمد وجودی در كوچه آسیاب ( بالا گول ،دگیرمان باغی ) ، حاج حسین پیری در مقصودیه و … در بعضی از این كارگاهها بیش از دهها دار قالی برپا بود و برخی كارگاهها نیز نظیر كارگاه مرحوم عباسعلی مقیمی دارای رنگرز ، طراح و نقاش اختصاصی بودند.

دوره معاصر

در دوره معاصر رشد صنعت قالیبافی به دلایلی از نظر كمی و كیفی گسترش یافته و علاوه بر صنعت قالیبافی ، هنر قالیبافی نیز با بافت تصاویر انسانی بنام « صورت » گسترش یافته و بافت انواع تابلوفرشهای نفیس هنری ، حجمی ، دو رویه و برجسته با رجشمار بالا و … متداول گشته است. علاوه بر این ، در دهه های گذشته ، پوستر بافی ( بافت قالی از روی پوستر بجای نقشه های متداول ) در عالم هنر فرش رواج یافته و معمول شده است ( توضیح این نكته ضروری بنظر می رسد و آن اینكه صنعت قالیبافی با هنر قالیبافی در مواردی تفاوت داشته و هر یك تعاریف خاص خود را دارند به این معنا كه صنعت قالیبافی بیشتر جنبه حرفه ای و تولیدی را مدنظر دارد در حالیكه هنر قالیبافی علاوه بر این موارد مذكور جنبه ظرافت هنری آن را دنبال می كند و حایز شرایط خاص زیباشناختی است ). در بافت قالی از روی پوستر بجای نقشه های متداول سنتی گذشته ، علاوه بر رعایت اصول مربوطه ، ظرافت كار بیشتر شده و هنرمند بافنده ،خلاقیت بیشتری در خلق آثار هنری از خود نشان می دهد بطوریكه آثار هنری با اصل مدل برابری كرده و گاهی نیز از زیبائیها و ظرافت خاصی كه زائیده ذهن و احساس هنرمند است برخوردار می شود.

ویژگیها و مشخصات فرش سردرود

قالیهای سردرود جزو بافته های مهمی است كه فاقد رنگ و نیز طرح مشخص است. نوع گره ، دو پوده بودن ، بافت دقیق و منظم و پشم مورد استفاده در آنها ، قالیهای این دیار را از بافته های سایر نقاط متمایز می سازد. در سردرود تقریباً همه انواع قالی ، با نقشه های متفاوت بافته می شود كه بیشترین آن را نقشه های صورت ، اعم از مینیاتور و پرتره های شخصی تشكیل می دهد. قالیهای سردرود علاوه بر ظرافت ، دارای تنوع در كاربرد انواع رنگها است ، استفاده از دهها و بلكه صدها نوع خامه رنگی ، برای بافت چهره و خطوط پرسوناژها ، از دیگر ویژگیهای قالی این شهر محسوب می شوند. افزون بر اینها ، تلفیق و تركیب رنگها ، بر این تنوع رنگ نیز می افزاید.

كیفیت فرشهای سردرود ، به جهت رعایت اصول فنی بافت ، مرغوبیت مصالح و نوع نقشه آن است بطوریكه بافته های این شهر از ظرافت و زیبائیهای خاص خود – كه در كمتر جایی دیده می شود – برخوردار هستند.

زیبایی و ظرافت تابلوفرشهای سردرود به حدی است كه آثار ارائه شده با اصل مدلها برابری كرده و در مواقعی از زیبائیهای خاص هنری ، كه زائیده ذهن خلاق هنرمندان آن است برخوردار می باشند. دقت نظر و رعایت اصول زیباشناختی در انتخاب طرح و نقشه ، نیز از دیگر ویژگیهای فرش سردرود به حساب می آید بگونه ای كه هر طرح و نقشه ای مورد قبول و پسند بافندگان آن قرار نمی گیرد و حتی طراح و نقاش اثر و نیز نوع پوستر و عكس مورد ارزیابی قرار گرفته و در انتخاب آن دقت لازم لحاظ می گردد.

امروزه بیشترین قالیهای سردرود را تابلوفرشهای هنری « صورت » تشكیل می دهد و از نقشه های متداول گذشته كمتر اثری دیده می شود. این تابلوها به صورت پرتره بوده و اغلب از روی پوستر و عكسهای زنده بافته می شوند. بافت تابلو از روی پوستر و اصل مدل ، ضمن حفظ اصالت اولیه طرحها ، از افت و نزول كیفی فرش نیز جلوگیری می كند همانگونه كه قبلاً نیز گفته شد ، در دهه های گذشته غالب قالیهای سردرود از روی نقشه و در ابعاد و اندازه های استاندارد و شناخته شده بافته می شدند ولی امروزه كمتر از این نقشه ها استفاده می شود و ابعاد آنها نیز از استانداردهای قبلی پیروی نمی كند. اما جهت اطلاع بیشتر خوانندگان ، نظر اجمالی به نقشه ها و طرحهای گذشته فرش می اندازیم.

رنگرزهای معروف و قدیمی

همانگونه كه گفته شد در قدیم برخی از كارگاههای بزرگ قالیبافی دارای كارگاههای اختصاصی رنگرزی بودند كه كار رنگرزی با مواد طبیعی و نیز كلاف پشمها را انجام می دادند. در آن زمان از رنگهای شیمیایی امروزی چندان خبری نبود و تقریباً رنگ كردن مصالح و مواد قالی با رنگهای طبیعی صورت می گرفت ( چرا كه ثبات رنگ بعنوان مهمترین امتیاز قالی محسوب می شد ) از رنگرزهای معروف گذشته سردرود كه كار رنگ كردن مواد مصرفی قالیبافی را انجام می دادند می توان افراد زیر را نام برد :

محمد حسین قلی اسدپور ، علی اكبر سلطانی ، حاج كاظم صباغ ( وی كارگاه مستقل رنگرزی داشت ) ، ابراهیم بابائی ، حاج محمد حسین سلطانی ، محمد شریفی ، میریعقوب موسوی ، میرعلی فدوی ، اعلاباف سردرودی ، اسماعیل شیدفر و …

رنگهای طبیعی

رنگهای طبیعی از قسمتهای مختلف گیاهان و نباتات ( ریشه ، ساقه ، برگ و پوست ) حاصل می شوند. ( به غیر رنگی كه از نوعی حشره ، بنام « قرمزدانه » حاصل می شود ) . از جمله گیاهان و نباتاتی كه مورد استفاده در رنگهای طبیعی قرار می گیرند عبارتند از : مو ، توت ، بادام ، سیب ، چنار ، چای ، زعفران و … ( برگها ) ، زردچوبه ، اسپرك ، هلیله ، گندل ، سماق ، روناس( باغچا بویاغی ) ، بغم ، چوبهای زرد و سرخ ، وسمه ، ریشه توت ، ریشه سیب ، ریشه زرشك وحشی و نیز پوست انار ، گردو ، پیاز ، برغنج ( پوست پسته كوهی ) و …. این مواد رنگ زا در موارد مختلف مورد استفاده قرار می گرفت برای مثال برای انواع رنگ قرمز ، از روناس ، قرمزدانه ( قرمزدانه ، نوعی حشره شبیه كفشدوزك است كه با نام علمی « تاكوس » معروف بوده و دارای مقدار زیادی ماده قرمز خوش رنگ است) . توت سیاه ، شاه توت ، ریشه زرشك وحشی ،گل انار و … استفاده می شد. اسپرك ، برگهای مو ، چنار ، توت ، زردچوبه ، هلیله ، گندل ، زعفران ، سماق ، پوست پیاز در انواع رنگهای زرد كاربرد داشت همینطور برای انواع رنگهای تیره و خاكستری از : پوست گردو ، پیاز ، انار و برغنج و رنگهای آبی و سبز از وسمه ، نیل و لاجورد استفاده می شد. شایان ذكر است رنگهای شیمیایی برای اولین بار قبل از جنگ اول جهانی در تبریز رایج شده و مورد استفاده در رنگرزیها قرار گرفت.

ساختار قالیهای سردرود ) تابلو فرش )
پشم

پشم بعنوان یكی از عمده ترین و اساسی ترین شاخصهای مرغوبیت فرش محسوب می شود. مرغوبیت آن نیز بستگی به : ظرافت ، طول ، رنگ ، استحكام ، جعد و قابلیت كشش آن دارد.
پنبه

یكی دیگر از مواد اولیه قالیبافی پنبه است كه علاوه بر استفاده از آن در تار یا چله قالی ، در پود قالی نیز مورد مصرف قرار می گیرد. از مشخصه های مرغوبیت الیاف پنبه می توان به : رنگ ، عدم وجود ناخالصی ، طول تار ، یكنواختی الیاف ، ظرافت ، ریسندگی الیاف و استقامت و محكمی آن اشاره كرد. میزان مصرف نخ بستگی به رجشمار و ظرافت فرش دارد، هر چه رجشمارفرش كمتر باشد میزان مصرف نخ بیشتر بوده و در رجشمارهای بالا مصرف آن كمترمی شود.
ابریشم

ابریشم از دیگر مواد مصرفی قالیبافی محسوب می شود كه اكثراً به صورت خامه و گاه علاوه بر آن ، در تار و پود قالی نیز از نخهای ظریف ابریشم استفاده می شود.

مشاغل مرتبط قالیبافی

سردرود بعنوان یكی از نقاط مهم قالیبافی ، در طول دهه های گذشته این امكان را یافته كه با رونق و گسترش آن ، صاحب مشاغل جانبی و مرتبط با آن گردد كه از آن جمله می توان به : چله كشی ، ریسمان و پشم فروشی ، رنگرزی ، پرداخت قالی ، رفوگری ، چاقوسازی ، نقاشی و طراحی اشاره كرد.

چله كشی ( بوی چكماق ، از جمله مشاغل مرتبط قالیبافی است كه افراد خاصی تحت نام « بوی چكن » به آن مشغول بوده و صاحب تجربه و تخصص می باشند ( البته امروزه ، به سبب كوچك شدن ، ابعاد قالیها ، اینكار بیشتر توسط خود قالیبافان صورت می گیرد ).

ریسمان فروشی نیز از دیگر حرف مرتبط قالیبافی است كه سابقه چند ده ساله دارد و هم اینك نیز دهها نفر در سردرود به این امر اشتغال داشته و فعالیت می كنند. از جمله پشم فروشان گذشته این شهر می توان به : حاج احمد شاطریان ، حاج سید حسین اسحقی ، حاج حسن جانسوز و … اشاره كرد ( در خصوص رنگرزی و رنگرزان سردرود در صفحات گذشته مطالبی از نظرتان گذشت ).

پرداخت قالی ، بعنوان دیگر حرف مرتبط قالیبافی بشمار می رود. اینكار ، در گذشته به صورت دستی و روی دار قالی صورت می گرفت و افراد خاصی نیز بعنوان «پرداخت گر» فعالیت داشتند ، بدین ترتیب كه یك قالی طی چند نوبت تا اتمام آن توسط پرداخت گران ( یك نفر بعنوان شانه كننده و دیگری پرداخت كننده یا پرداخت گر ) ، پرداخت می شد. قبل از آن نیز كار پرزگیری اولیه ( قیرخیم قیرخماق ) به صورت روزانه یا هفتگی انجام می شد . امروزه تقریباً پرداخت دستی قالی بطور كلی منسوخ شده و كار پرداخت تماماً به صورت ماشینی و در كارگاههای اختصاصی انجام می گیرد كه از لحاظ یكنواختی و كیفیت كار نیز قابل ملاحظه است.

رفوگری و رفع عیوب قالی دیگر حرفه در ارتباط با قالیبافی است كه از قدیم الایام تا امروز وجود داشته و در حال حاضر نیز جریان دارد.

صنعت چاقوسازی و تولید ابزارآلات قالیبافی از مشاغل مهم مرتبط با امر قالیبافی محسوب می شود كه در سردرود سابقه چند ده ساله دارد از جمله استادكاران و صنعت گران این حرفه می توان به برادران اصل عرب ( حسن و حسین دمیرچی ) اشاره كرد.

برادران اصل عرب ، جزو اولین و باسابقه ترین سازندگان ابزارآلات قالیبافی در سردرود به شمار میروند. ایشان این حرفه را در سال 1335 شمسی در تبریز نزد حاج حمید قیچی ساز یاد گرفته و بعد از سه سال در سال 1338 به ایجاد كارگاه تولید ابزار آلات قالیبافی اعم از : قلاب ، دفه ( شانه ) ، سیخ ، قیچی و … در سردرود برای اولین بار اقدام كردند. این دو برادر در حال حاضر نیز در تولید ابزارآلات قالیبافی همچنان فعالیت داشته و به تلاش خودشان ادامه می دهند.

بگفته ایشان ، چهل سال پیش قیمت تمام شده یك عدد قلاب 2 ریال بوده و تمامی كارها بصورت دستی انجام می شد. هم اكنون این حرفه نیز مانند بعضی امور ، نیمه ماشینی شده و علاوه بر برادران اصل عرب ، چند كارگاه ابزارسازی قالی در این شهر مشغول به فعالیت می باشد.

جدا از مشاغل ذكر شده ، طراحی و نقاشی قالی جایگاه خاصی در امر قالیبافی دارد به دیگر بیان ، بافت قالی بدون نقشه و طرح امكان پذیر نیست. لذا همواره در كنار قالیبافی ، طراحی قالی نیز مطرح بوده و با گسترش و رونق هر یك ، دیگری نیز گسترش یافته است. بدون شك قالیهای گذشته و اولیه ، چه از لحاظ هنری و چه از نقطه نظر رعایت اصول ، خیلی ساده تر و ابتدایی تر از قالیهای امروزی بوده اند، پیشرفت طراحی ، الزاماً موجب رشد كیفی ، قالیبافی شده و باعث ارتقاء جنبه های هنری آن گردیده است. در این میان نقش طراحان و نقاشان قالی ، در ارتقاء كیفی و همینطور در ماندگاری آن ، از جایگاه خاصی برخوردار بوده ومی باشد.ماندگاری یك اثر علاوه بر دقت ، ظرافت و رعایت اصول فنی بافت ، به نوع طرح و كیفیت طراحی آن نیز بستگی دارد ، و هیچ اثر هنری بدون توجه به طرح آن ، قابل تامل و ارزش هنری نیست.

طراحان و نقاشان فرش سردرود

در سالیان گذشته ، بیشتر طراحی قالیهای سردرود را نقاشان و هنرمندان طراح تبریزی همچون : حاج علی رنگ آموز ، استاد برگی ، خیابانی و … انجام می دادند ولی از اواخر دهه 1330 ، با ظهور و فعالیت نقاشان طراح سردرودی ، علاوه بر نقاشان تبریزی ، هنرمندان طراح این شهر نیز ، وارد عرصه طراحی قالی شدند. و این امكان و فرصت را یافتند كه به عرضه هنر خویش بپردازند ( هر چند ، این حضور در اوایل به صورت ابتدایی و فاقد برخی از ویژگیهای هنری بود ولی به مرور زمان و كسب تجربه،

هنرمندان طراح این شهر توانستند در این عرصه نیز حرفی برای گفتن داشته باشند). از جمله این هنرمندان قدیمی و حال حاضر فرش سردرود می توان به : استاد جعفر پاكدست ، محمد رضا مقیمی حاج حسین ندیم ، مرحوم حاج علی اكبر شكوری ( نوحه خوان ) ، مرحوم ابراهیم جهان بین( ابراهیم نقاش ) ،ابوالفضل یاقوتی ، احمد سلطانی ، محمد فتحعلی پور ، علی حلاجی ،حسین سردرودی ، قابلنژاد ، محمودیه ، كریم نژاد و … اشاره كرد.

استاد جعفر پاكدست سردرودی

استاد جعفر پاكدست سردرودی در سال 1310 شمسی در یك خانواده كشاورز در سردرود پا به عرصه حیات گذاشت. ایام نخستین سالهای حیات را نزد خانواده خود در پیشه زراعت سپری كرد. چون به حرفه قالیبافی و هنر علاقه خاصی داشت در كنار شغل پدری به یادگیری قالیبافی نیز همت گماشت اما تنها بافت قالی ، حس جستجوگر و كنجكاو وی را قانع نكرد ، لذا صنعت رنگرزی را نیز تجربه كرد. اشتیاق به طراحی و نقاشی قالی و وجود استعداد شگرف ذاتی باعث گردید تا وی در سال 1328 در 18 سالگی ، دنیای طراحی فرش را نیز بیازماید – بدون آنكه نزد استادی به تعلّم بنشیند و آموزش ببیند- طراحیهای چشم نواز ولی اولیه وی ، در امر طراحی قالی بزودی مورد توجه اهل فن و هنردوستان قرار گرفت. وی تا سال 1339 در زادگاه خویش به امر طراحی پرداخت ، بعد از فوت پدر در سال 1340 در بازار تبریز ، فعالیت هنری خویش را به طور جد دنبال نمود. سه سال بعد در سال 1343 به استخدام شركت سهامی فرش ایران درآمد. بعد از

چند سال فعالیت در تبریز ، ابتدا به تهران و سپس به خراسان مامور به خدمت گردید. بعد از آن به دفتر مركزی شركت در تهران منتقل شده و تا سال 66 سرپرستی واحد طراحی شركت را بعهده گرفت . در طی این مدت آموزشگاه طراحی شركت را تاسیس و به آموزش طراحی پرداخت. استاد پاكدست در سال 66 به افتخار بازنشستگی نایل آمد ولی خود را بازنشسته دنیای زیبای هنر نكرد وی در حال حاضر در دانشگاههای مختلف تهران نظیر دانشگاه : الزهراء ، هنر ، سوره ، فرهنگسرای تهران و نیز دانشگاه هنر تبریز مشغول به تدریس عملی طراحی قالی می باشد. وی در سال تحصیلی 78-77 به عنوان استاد برگزیده و نیز استاد ممتاز گروه صنایع دستی دانشگاه سوره انتخاب و حایز دریافت لوح تقدیر گردید.استاد پاكدست در زمینه طراحی قالی دارای سبك بخصوصی بوده كه طراحیهای او را از دیگران متمایز می سازد. وی در مقام كارشناسی ارشد شركت سهامی فرش ایران و استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی دانشگاه الزهراء ، همواره مورد توجه بوده و نظریاتش در مجامع علمی و هنری مورد لحاظ قرار می گیرد. چنانكه دكتر محمد مهدی هراتی از اساتید هنر دانشگاه سوره تهران درباره وی می گوید : « استاد پاكدست از نوادر روزگار ماست و جانشینی برای او وجود ندارد »

علاوه بر اینها وی عضو هیئت امناء و نماینده انجمن هنرمندان طراح فرش است. از استاد پاكدست آثار بسیار بدیعی در عرصه طراحی فرش به یادگار مانده است كه از معروفترین آنها كه مورد توجه و نظر اهل فن و كارشناسان فرش دستباف قرار گرفته می توان به طراحی فرشهای : مجلس شورای ملی سابق ، فرشهای سفارشی وزارت امور خارجه جهت سفارتخانه های ایران ، فرشهای آستان قدس رضوی ، فرشهای سفارشی كشور عربستان سعودی ، بازسازی طرح فرش شیخ صفی و نیز طراحی فرش 5 هزار متری پادشاه عمان ( سلطان قابوس ) كه در نوع خود بینظیر هستند و … اشاره كرد. استاد پاكدست در امر بافت و نیز رنگرزی قالی صاحب نظر و استاد بوده و در زمینه تدوین كتاب نیز ، صاحب رساله ارزشمند « شیوه طراحی فرش» كه در سال 1379 توسط انتشارات یساولی منتشر شده است می باشد كه آن كتاب نیز در نوع خود منحصر بفرد است. علاوه بر این مصاحبه های بسیاری از وی در مجلات و نشریات مختلف تخصصی نظیر : نشریه قالی و گلیم ، مجله فرش و … چاپ و منتشر شده است كه به سبب بحثهای كارشناسانه قابل اندیشه و تامل است.

هنرمندان قالیباف ( تابلو باف )

شهرت و آوازه هر شهر و دیاری ، وامدار هنرمندان باذوق و اندیشمندان صاحب خرد آن است اگر امروز، فرش سردرود ، نام آشنای هنردوستان سراسر گیتی است.اگر تابلوهای فرش این شهر ، زینت بخش قصرها و موزه ها است ، اگر نام این شهر كوچك در محدوده جغرافیایی ، شناخته شده در بین اهل هنر است و اگر … ، به سبب وجود هنرمندان قالیباف آن است. شهرت و اعتبار فرش سردرود ، امروزه مدیون و وامدار ، زحمات و آفرینشهای هنرمندان بی ادعا ولی صاحب هنر آن است. هنرمندانی كه جهان هنر را با آثار سحرآمیز و جادویی خویش به تسخیر در آورده اند. اگر امروز جهان اصفهان را با قلمزنی و آثار باستانی آن می شناسد. اگر شیراز با اشعار «سعدی» و «حافظ» و « تخت جمشید » ، نام آشنای جهانیان است. سردرود نیز ، با تابلوهای فرش و هنرمندان آن شهرت یافته و بلند آوازه گشته است. چنانكه در صفحات قبلی گذشت ، هنرمندان قالیباف سردرود ، آفریدگاران زمینی بوده و خداوندگاران هنر فرش اند. در سردرود حدود 4000 دار قالی فعال بوده و نزدیك 7000 نفر به امر قالیبافی مشغول می باشند كه از آن جمله می توان علاوه بر هنرمندان ، صاحب نام قدیمی به هنرمندان زیر اشاره كرد . پورحسین ( گلباز ) ، سردرودی، سلطانی ، قابلنژاد ، اصل عاقلی , محمودیه ، سیدیان ، صحتی ، اسحقی ،انصاری,پور اکبری, مجیدی ، محمد جعفری ، میراب مرتضوی ، فتحعلی پور ، كریم نژاد ، زعفرانچی , اسد پور, ناصری زاد ، رنجپور, پورمهدی, جلالی ، پیوندی ، فخری,مردانی,مسپوش,نجاری ، یاقوتی ، فتح ا… زاده ، میرزاپور و …

فرش سردرود از نگاه آمار

در خصوص تعداد بافندگان و هنرمندان و نیز افراد شاغل مرتبط فرش سردرود ، آمار دقیقی تاكنون ارائه نشده است ولی آنچه طبق برخی برآورده ها بدست آمده ، در این شهر حدود 7000 نفر به این حرفه مشغول بوده و نزدیك به 4000 دار قالی فعال می باشد ، در همین رابطه بیش از صدها نفر نیز در مشاغل مرتبط نظیر : تجارت فرش ، رنگرزی ، فروشندگی مصالح ، طراحی نقشه قالی ، تولید ابزار آلات و … مشغول به فعالیت بوده و از طریق آن امرار معاش می كنند. عمده درآمد اهالی این شهر نیز از طریق قالی بافی صورت گرفته و اشتغال به فرش بعنوان مهمترین و اصلی ترین حرفه مردم سردرود به حساب می آید.

بیشترین حجم تولید فرش سردرود را امروزه تابلوهای هنری – كه اغلب از روی پوستر و عكسهای شخصی بافته می شوند – تشكیل می دهند. از نقطه نظر میزان تحصیلات هر چند درصد باسوادی قالیبافان چندان قابل ملاحظه نیست ولی در سالهای اخیر ، بسیاری از تحصیلكردگان و صاحبان تحصیلات دانشگاهی نیز وارد عرصه فرش سردرود شده و در این زمینه فعالیت می كنند.

از نقش زنان نیز در این عرصه نباید گذشت ، هر چند تعداد كمتری از زنان سردرودی در این حرفه فعالیت دارند ولی حضور غیرمستقیم آنها در این رابطه قابل ملاحظه است.

بزرگترین فرش بافت سردرود

چنانكه گفته شد بیشترین حجم تولید فرشهای این شهر را تابلوهای هنری – كه غالباً در ابعاد كوچكتری قرار دارند – تشكیل می دهد و كمتر فرشهایی با ابعاد بزرگتر مورد توجه قرار می گیرد – طبق تحقیقات نگارنده – بزرگترین فرش بافت سردرود ، توسط حاج باقر آدمی و پسران در سال 1363 و به ابعاد 10 × 10 متر با رجشمار 60 و به صورت چله و گل ابریشم بافته شده كه وزن آن 300 كیلو و به صورت گلیم برجسته و با بیش از 80 رنگ با رنگ اصلی زمینه سبز روشن بوده است. نقشه آن نیز توسط استاد « بنام تبریزی » طراحی شده و به همین نام نیز عرضه بازار فرش گردیده است.

فرش سردرود در عرصه های بین المللی

همواره نام و هنر فرش سردرود در عرصه های مختلف هنری مورد توجه بوده و نظر دوستداران و اهل هنر را به خود معطوف داشته است. حضور توانمند هنرمندان فرش این شهر در اغلب نمایشگاههای بین المللی ، نشانگر غنا و ریشه دار بودن و در عین حال جایگاه پر عظمت ، هنر این منطقه را می رساند. غالباً در تمامی نمایشگاههای بین المللی فرش ، هنرمندان سردرود به طور چشمگیر حضور فعال داشته و دارند و تقریباً هیچ نمایشگاهی بدون حضور هنرمندان فرش سردرود برگزار نشده است. همواره دوستداران هنر فرش در سراسر گیتی با نام و هنرمندان نام آور آن آشنایی كامل داشته و آنها را می شناسند. امروزه شهرت فرش سردرود مرزها را درنوردیده و در اقصی نقاط عالم جایگاه خود را یافته است.

شهر سه هزار ساله سردرود در فراسوی مرزها با تابلوهای منحصر بفرد هنری خود شناخته شده اهل هنر است. - هر چند شاید كمتر كسی خود این شهر را بشناسد و حتی بی اطلاع از موقعیت جغرافیایی آن باشد - ولی نام آن شناخته شده اهل هنر است.

وجود كلمه « سردرود » مهر اطمینان و استانداردی است كه مقبولیت جهانی دارد. برای دوستداران تابلوهای هنری ، نام این شهر كافیست كه رضایت خاطر آنها را فراهم آورد ، چرا كه هنر تابلو بافی سردرود در دنیا بی نظیر بوده و برای آن رقیبی وجود ندارد.
. سردرود را میتوان به عنوان مهد هنر تابلو فرش دستباف جهان نام برد و دلیل بر این مدعا وجود حداقل 15 هزار دار قالی تابلو فرش فقط در خود سردرود و برگزاری اولین نمایشگاه تابلو فرش در سطح کشور و برگزاری دومین جشنواره گره زرین آذربایجان و ایجاد اشتغال زایی حداقل بر 50000 هزار نفر در چندین استان کشور و شهرها و مناطق محروم ار جمله استان کردستان و مناطق کرد نشین کشور دلیل محکمی بر اصالت و ارزش تابلو فرش های این شهر می باشد.

به کوشش کاظم صحتی سردرودی

]]> نهادهای مردمی 2009-04-02T10:58:04+01:00 2009-04-02T10:58:04+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/6 گروه اینترنتی پویا

انجمن مردمی حیات سبز ما تعدادی از جوانان ، دانشجویان و فارغ التحصیلان شهر سردرود ( یکی از شهرهای نزدیک تبریز ) با توجه به رشد و گسترش فزاینده معضلات گوناگون اجتماعی و فرهنگی مانند اعتیاد به مواد مخدر ، طلاق و .... در جامعه ، و لزوم جلوگیری و مقابله علمی و عملی با آن ، تصمیم به تاسیس انجمنی مردمی ، غیر دولتی و غیر سیاسی ( N.G.O ) گرفتیم ، که هدف آن پیشگیری از این معضلات می باشد ، که قصد دارد با آگاهسازی ، فرهنگسازی و آموزش صحیح جامعه ، خانواده و جوانان به مقابله با این مشکلات بپردازد . لذا ما

انجمن مردمی حیات سبز

ما تعدادی از جوانان ، دانشجویان و فارغ التحصیلان شهر سردرود ( یکی از شهرهای نزدیک تبریز ) با توجه به رشد و گسترش فزاینده معضلات گوناگون اجتماعی و فرهنگی مانند اعتیاد به مواد مخدر ، طلاق و .... در جامعه ، و لزوم جلوگیری و مقابله علمی و عملی با آن ، تصمیم به تاسیس انجمنی مردمی ، غیر دولتی و غیر سیاسی ( N.G.O ) گرفتیم ، که هدف آن پیشگیری از این معضلات می باشد ، که قصد دارد با آگاهسازی ، فرهنگسازی و آموزش صحیح جامعه ، خانواده و جوانان به مقابله با این مشکلات بپردازد . لذا ما در این راه ثواب ،از همکاری ، همفکری ، پیشنهادات و انتقادات سازنده کلیه صاحب نظران استقبال نموده و دست این عزیزان را می فشاریم

برای دیدن فعالیتهای انجمن کلیک کنید
]]> قالیبافی در سردرود 2009-04-02T10:32:14+01:00 2009-04-02T10:32:14+01:00 tag:http://sardaree.mihanblog.com/post/3 گروه اینترنتی پویا

در این شهر علاوه بر بافت و تولید فرش‌های معمولی در ابعاد و اندازه‌های مختلف، قالی‌های حجمی، برجسته، دورویه، دو فرش در یک فرش با رج‌شمار متفاوت (که صرفاً جنبه هنری دارند) نیز بافته می‌شود. قالی‌های کنونی سردرود دارای تاریخچه حدود یکصدساله ‌است. طبق تحقیقات به عمل آمده، قالی‌بافی در دهه‌های گذشته، نخستین بار توسط «محمود آقاحکیم» وارد زندگی اهالی سردرود شده‌است و بعد از آن، توسط افراد دیگری مانند «حاج میرباقر اسحقی»، «کربلایی عباس‌علی مقیمی»، «اعلاباف» و... پیگیری و گسترش یافته‌است. سردرود را می‌ت

قالی‌های کنونی سردرود دارای تاریخچه حدود یکصدساله ‌است. طبق تحقیقات به عمل آمده، قالی‌بافی در دهه‌های گذشته، نخستین بار توسط «محمود آقاحکیم» وارد زندگی اهالی سردرود شده‌است و بعد از آن، توسط افراد دیگری مانند «حاج میرباقر اسحقی»، «کربلایی عباس‌علی مقیمی»، «اعلاباف» و... پیگیری و گسترش یافته‌است. سردرود را می‌توان به عنوان مهد هنر تابلوفرش دستباف جهان نام برد و دلیل بر این مدعا، وجود حداقل ۱۵٬۰۰۰ دار قالی تابلوفرش، فقط در خود سردرود و برگزاری اولین نمایشگاه تابلوفرش در سطح کشور و برگزاری دومین جشنواره گره زرین آذربایجان و ایجاد اشتغال‌زایی حداقل بر ۵۰٬۰۰۰ نفر در چندین استان کشور و شهرها و مناطق محروم ار جمله استان کردستان و مناطق کردنشین کشور، دلیل محکمی بر اصالت و ارزش تابلوفرش‌های این شهر می‌باشد.

]]>